Smartphoneloosheid ~ Ode aan de stilte in een wereld die maar doorraast

Standard

De lof der smartphone
Toegegeven: het is ontzettend handig. Al die apps. Overal je mails kunnen lezen. Nooit meer verdwalen dankzij de ingebouwde GPS. Altijd een hele muziekcollectie bij de hand. Inclusief kwalitatief fototoestel. En dan vergeet ik ongetwijfeld nog een paar dingen.

En toch: ik heb geen smartphone en wil er voorlopig ook geen. Mij lijkt het dat er met heel die virtuele evolutie iets kostbaars verloren dreigt te gaan. Door zoveel tijd digitaal te besteden, starend naar een scherm, missen we heel veel. Je hebt het vast wel eens gemerkt: jongeren die op de bus naast elkaar zitten, maar elk bezig zijn op hun eigen toestel. Of een koppel op restaurant dat meer naar een scherm zit te kijken dan naar elkaar. Of nog erger: je eigen tafelgenoot die elke paar minuten de drang voelt om even de online wereld binnen te stappen.

Natuurlijk beïnvloedt dit niet alleen ons relationele leven, het heeft ook een enorme impact op onszelf. Het maakt ons onrustig, die informatiestroom de hele dag door (en nacht, als je ook op internet gaat als je niet meteen in slaap geraakt). Het wordt steeds moeilijker om een ‘doods’ moment te doorstaan. We kunnen ons niet meer vervelen. Niet meer niets doen. Niet meer even wachten. Alles moet opgevuld worden met input. Muziek, facebook, mails, WhatsApp, you name it.

Ik wil graag een lans breken voor het omgekeerde van heel die communicatie-overload. Die eindeloze stroom van bliepjes en ringtones. Mijn ervaring is dat net in het nietsdoen, in de afwezigheid van voortdurende input, iets nieuws kan ontstaan. Ongemerkt. Onopvallend. Door stil te staan, te stoppen met de drukte, kan je innerlijke wijsheid beginnen spreken. Komt er meer helderheid en inzicht. En word je ook meer aanwezig voor anderen.

in-pursuit-of-silence-3
De lof der stilte
Sta me toe de lof te bezingen van de stilte. Nochtans is dat niet zo gemakkelijk. Het valt niet echt in woorden uit te drukken. Iets wezenlijks ontsnapt altijd. Dat schrijft ook Bieke Vandekerckhove in haar beklijvende boek ‘De smaak van stilte – Hoe ik bij mezelf ben gaan wonen’. Ze zegt dat het moeilijk uit te leggen is wat stilte precies doet. Zeker is wel dat het íets met je doet. Iets dat heilzaam is, waardevol, helend.

Dat kan ik alleen maar volmondig beamen. Mezelf van tijd tot tijd overgeven aan de stilte heeft mijn leven volledig veranderd. Misschien niet zozeer aan de buitenkant, maar vanbinnen. Ontzettend dankbaar ben ik voor alle leraren die me de stilte hebben leren verdragen en appreciëren, zoals Thich Nhat Hanh, Frank de Waele en Tara Brach. Hoe zij me via de stilte leren om steeds meer bij mezelf te gaan wonen, is oneindig kostbaar.

Ook in de recente documentaire ‘In Pursuit of Silence’ wordt het belang van stilte duidelijk gemaakt. Bijna anderhalf uur lang toont de film hoe geluidsoverlast onze gezondheid aantast en hoe heilzaam de stilte kan zijn. Ook al is het soms onwennig, ons menselijk zenuwstelsel lijkt te hunkeren naar momenten van stilte. Niet louter in de zin van minder decibels, maar ook in minder visuele prikkels en meer soberheid in het algemeen. Een dokter in Japan toont zelfs aan dat tijd doorbrengen in de natuur allerlei ziektes, zoals hartaandoeningen, kan voorkomen en helpen genezen. Heel indrukwekkend, want meestal zijn we ons er niet eens van bewust dat het voortdurende lawaai en geruis onze gezondheid schaadt.

Verwijlen in Zijn
Toegegeven: de kans is groot dat ik binnen enkele jaren, of misschien eerder, toch een smartphone aanschaf. Een fototoestel, MP3-speler en telefoon in één. Wonderlijk! Maar ik hoop dat ik nooit zal vergeten ruimte te maken voor een ander soort ‘vrije tijd’: het durven duiken in volstrekt niets doen. Geen mails beantwoorden, info opzoeken, of selfies sharen. Mijn lichaam en geest toestaan even te stoppen. Pauzeren. Zonder input. Zonder output. Gewoon even Zijn (met hoofdletter). En ik hoop dat veel mensen met mij de kunst van het Zijn niet zullen verleren.

4 responses »

  1. Ik heb wel een smartphone, al jaren. Gedurende lange tijd ben ik meegegaan in de waan ervan, maar een jaar of 3 geleden heb ik het roer omgegooid. Om te beginnen heb ik alle geluiden, behalve die van de telefoon zelf, uitgezet. Dus als iemand mij een berichtje stuurt via WhatsApp, of op wat voor een manier dan ook, dan blijft mijn telefoon stil. Verder heb ik de Facebook-app gedelete. Want ik merkte tot mijn schaamte en ergernis dat ik mij behoorlijk kon verliezen in Facebooken. En dat wil ik niet, ik breng mijn tijd liever op een andere manier door.

    E-mailen op m’n telefoon heb ik nooit gedaan, daarvoor vind ik hem te klein. Maar… ik heb wel een tablet, en die gebruik ik o.a. voor e-mail. Echter, ook daarop heb ik alle geluidjes en automatische meldingen uitgezet. En dat schept rust hoor! IK bepaal wanneer ik mail wil lezen, niemand anders.

    En die apparaten hebben ook wel voordelen hoor, je moet er alleen mee leren omgaan zodat ze je leven niet gaan beheersen. Een app waar ik heel veel plezier van heb is Insight Timer. Deze bevat duizenden geleide meditaties. Maar wat nog veel leuker is, het is een community van mensen wereldwijd die allemaal mediteren. Zo kun je samen mediteren met iemand in de USA, Thailand en België. Die wetenschap creëert een gevoel van verbondenheid, en dat is fijn.

    Een andere app die ik nog maar net heb ontdekt is Dharma Seed. Deze bevat lezingen van een groot aantal mensen, waaronder 1300 (!) van Tara Brach. Zeer de moeite waard.

    Dus lieve Leni, mocht je ooit toch overgaan tot de aanschaf van een smartphone, dan zijn dit 2 apps die je met een gerust hart kunt installeren en gebruiken. Want ze sluiten wonderwel aan bij de beoefening 🙂

  2. Pingback: Smartphonelessness ~ A Tribute to Silence in a Turbulent World | Wake Up International

  3. Pingback: Mindfully Angry!? ~ On Our Longing for Authenticity | Wake Up International

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s